Հետաքրքիր վիճակագրական տվյալներ կան, որոնք հրապարակել է Խաչիկ Գևորգյանը Homo-Academicus բլոգում: ARMACAD ցանցում գրանցված օգտվողների էլեկտրոնային փոստերի վիճակագրությունը, մասնավորապես, ցույց է տալիս հետևյալ պատկերը.

3466 հասցեներից 2447-ը գտնվում են .com տիրույթում, 622՝ .ru տիրույթում և միայն 106-ը՝ .am տիրույթում։ Գրանցված հասցեներից 1926-ը սպասարկվում են yahoo-ում, 498-ը՝ gmail-ում, 369-ը՝ mail.ru-ում, 120-ը՝ rambler.ru-ում։

Ամբողջական պատկերը հետևյալն է.

.com 2447
.ru 622
.am 106
.co.uk 62
.edu 46
.fr 40
.org 23
.de 20
.net 19
.ge 16
.ac.uk 10
.kg 6
.cn 4

yahoo 1926
gmail 498
mail.ru 369
rambler.ru 120
hotmail.com 81
yandex.ru 63
list.ru 30
inbox.ru 17
ysu.am 21
bk.ru 13
googlemail 8
web.am 8
brusov.am 6
aua.am 5
seua.am 3
sci.am 2
netsys.am 2
rau.am 1

Փաստերը խոսում են այն մասին, որ հայկական զոնայում գտնվող էլ. փոստի հասցեները քանակով մոտ 20-ից ավելի անգամ զիջում են միայն Yahoo-ում գրանցված էլ. փոստային հասցեների քանակից: Սակայն մյուս կողմից էլ ուրախալի է այն փաստը, որ ARMACAD-ի օգտվողների գերակշռող մասը գերադասում է օգտագործել Gmail կամ Yahoo փոստային ծառայությունը, քան ասենք Mail.ru-ն, քանի որ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ռուսական այս էլեկտրոնային փոստային ծառայությունն իր վարկանիշը բավականաչափ քցեց իր ծառայության հաշվեհամարների հետ կապված զգալի հակերային գործողությունների հետ կապված:

Այս մասով, մեկ այլ վիճակագրական տվյալ ունենք, որի աղբյուրն է դեռ մեկ տարի առաջ սկսված սոց հարցումը ArmStats.ru կայքում, որտեղ օգտվողները նշել են, թե որ էլ. փոստային ծառայությունից են գերադասում օգտվել: Պատկերը հետևյալն է.

Mail.ru 153 (60.71%)
Gmail.com 36 (14.29%)
Yahoo! 21 (8.33%)
Yandex 26 (10.32%)
Rambler 9 (3.57%)
HotMail 7 (2.78%)

Total votes: 252

Ընդհանուր առմամբ, այնքան էլ զարմանալի չեն տվյալները, քանի որ երկար ժամանակ հայ օգտվողները ամենահարմար փոստային ծառայություն են համարել ռուսական Mail.ru-ն, ինչի մասին այսօր երևի թե չես կարող այդպես ասել: համենայն դեպս, հստակ վիճակագրական պատկեր կազմել դեռ անհնար է:

iReport.am

Այս մասին նշված է Outsell ընկերության նոր հետազոտություններում: Համաձայն հաշվետվության` 2010-ին օն-լայն գովազդի վրա կատարվող ծախսերը կաճեն 9,6%-ով` հասնելով $119.6 մլրդ-ի:

Միևնույն ժամանակ տպագիր գովազդային պարբերականներում գովազդային ծախսերը կշարունակեն ընկնել` այս տարի գրանցելով մոտավորապես 3%-անոց անկում, որը կկազմի մոտ $111,5 մլրդ:

Ինչ վերաբերվում է տոկոսային հարաբերակցությանը, ապա ԱՄՆ շուկայում օն-լայ գովազդի ծավալները կկազմեն 32,5% ընդդեմ տպագիր գովազդի 30,3%-ի:

Աղբյուրը` news.twimix.ru / http://news.twimix.ru/?p=680

—————————————————————–

Post Script Ads By NeoMedia ::

Օն-լայն գովազդային ծառայություններ հայկական ցանցում: Ինտերնետային գովազդ, կոնտքեքստ գովազդ, որոնողական առաջխաղացում (SEO) հայկական ինտերնետում:

Սամիրա Ահմեդբեյլի, Բաքու (Կովկասյան լրատու # 533, 25-ը փետրվարի 2010թ.)

Տնտեսագետների եւ լրագրողների խոսքերով` վատորակ շինարարությունը եւ չափազանց մեծ ծախսերը Ադրբեջանում իրականացվող մի շարք ճանապարհաշինական նախագծերի ձախողման պատճառն են դարձել:
Ողջ երկիրն ընդգրկող լայնամասշտաբ ճանապարհաշինության ծրագիրը սկսվեց 2006-ին. մայրաքաղաքում եւ այն շրջանային կենտրոնների հետ կապող ճանապարհների շինարարության տասից ավելի նախագծեր են իրականացվել արդեն:

Մինչ պաշտոնյաները եւ շինարարությունն իրականացնող կազմակերպությունները պաշտպանում են կատարված աշխատանքը`նշելով, որ բնական է`սկզբնական ծախսերը պետք է ոչ ճշգրիտ լինեին, սակայն ակտիվիստների խոսքերով`որոշ նախագծեր 100 տոկոսով գերազանցել են բյուջեն եւ զուրկ են համապատասխան վերահսկողությունից:

Ամենավիճահարույց նախագծերից մեկը կապված է Բաքու-Շամախի արեւմտյան մայրուղու հետ, որի շինարարությունն ավարտվել է անցյալ տարվա նոյեմբերին: Պաշտոնական տվյալներով`124 կիլոմետր երկարությամբ ճանապարհի արժեքը կազմել է 200 միլիոն դոլար:

«Համաշխարհային բանկի հաշվարկներով`այս ճանապարհի շինարարության վրա պետք է ծախսվեր 100 միլիոն դոլար, բայց հետագայում այդ գումարը կրկնապատկվեց: Եւ սա չնայած այն փաստին, որ նախագծում ընդհանրապես փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել», – ասում է երկրի ամենահայտնի անկախ տնտեսական փորձագետներից մեկը` Զոհրաբ Իսմայիլը, ով հանդիսանում է Բաքվի «Ազատ տնտեսության օգնության կենտրոն» ՀԿ-ի ղեկավարը:
«Սա նշանակում է, որ ճանապարհի երկարությունը եւ լայնությունը չեն փոխվել, սակայն արժեքը կրկնապատկվել է: Իսկ ամենավատն այն է, որ արժեքի ավելացումը ոչ մի տեղ բացատրված չէ:
Ինչպես այլ նախագծերի հարցում, այստեղ եւս չի կարելի խոսել թափանցիկության մասին: Հասարակությունը չի կարող պարզել, թե ինչպես են ծախսվում բյուջեի միջոցները»:

Ադրբեջանի տրանսպորտի նախարարության մամլո խոսնակ Նամիք Հասանովը ժխտում է այն, որ նախագծից շեղումներ են եղել: «Նախնական արժեքը կարող է ավելանալ շինարարության ընթացքում: Հնարավոր չէ հաշվարկել բոլոր մանրամասները մինչեւ վերջին ցենտը», – նշում է նա:

Այս խոսքերը, սակայն, համոզիչ չեն թվում ուսումնասիրողներին, որոնցից մեկը վերջերս ԱՄՆ-ից վերադարձած լրագրող Ալի Ռզան է, ով այնտեղ ճանապարհային շինարարության նախագծերի ուսումնասիրությամբ էր զբաղվում: Նրա խոսքերով`ավելի քան 80 երկներում իրականացվող ճանապարհաշինարարական նախագծերի ուսումնասիրության արդյունքում պարզվել է, որ դրանց նախնական արժեքը կարող է մեծանալ առավելագույնը 10-15 տոկոսով: «Սակայն այստեղ խոսվում է 100 տոկոսանոց աճի մասին», – ասում է Ռզան:
Իսմայիլը նույնպես նշում է, որ շինարարության որակը չի արդարացնում ավելացած ծախսերը: Ըստ նրա`անհրաժեշտ է հավելյալ աշխատանք կատարել ճանապարհը բարեկարգելու համար դրա բացումից ամիսներ հետո:

«Կառուցված 7 նոր կամուրջներից 4-ը պետք է վերանորոգվեն մի քանի ամսվա ընթացքում: Բաքու-Շամախի ճանապարհն այս առումով գերազանցել է բոլոր ռեկորդները: Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի մասնակցությամբ անցկացված բացման արարողությունից ընդամենը 20 օր հետո ճանապարհը փակվեց վերանորոգման համար: Տասներորդ կիլոմետրի վրա ճանապարհի մեծ մասում իջվածք էր գոյացել: Այս փաստերն արդեն իսկ խոսում են իրենց փոխարեն», – նշում է նա:

Իսմայիլն «Ազգային Բյուջե» ակտիվիստական խմբի անդամ է. այս ՀԿ-ն զբաղվում է պետական բյուջեի անկախ մոնիթորինգով եւ ուսումնասիրել է ճանապարհի վնասված հատվածը:

«Վստահաբար կարող եմ ասել, որ ճանապարհը վատ է կառուցվել: Խնդիրն այն է, որ մեր օրենսդրության մեջ բազմաթիվ բացթողումներ կան ճանապարհաշինության վերաբերյալ: Շինարարությունն իրականացնող ընկերության նկատմամբ վերահսկողություն չի իրականացվում, այդ պատճառով ճանապարհի կառուցման աշխատանքներն իրականացնողները լուրջ չեն ընդունում այս խնդիրները: Նրանք ասում են`խնդիր է առաջացել, եւ իրենք կլուծեն այն: Արդյունքում`նախագծի բյուջեն գնալով մեծանում է», – ասում է Իսմայիլը:

Նշանավոր անկախ տնտեսագետ, Բաքվի «Տնտեսական նախաձեռնությունների աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի համանախագահ Ռովշան Ագաեւը համամիտ է Իսմայիլի հետ այն հարցում, որ երկրի օրենսդրությունը փոփոխությունների կարիք ունի:

«Ներկայում շինարարությունը,վերակառուցումը եւ ճանապարհային ենթակառուցվածքի ստեղծումը կարգավորվում են 2000 թվականի փետրվարի 7-ին ընդունված 16-րդ եւ 2006թ. հունվարի 17-ին ընդունված 12-րդ կառավարական հրահանգներով: Այս հրահանգներից ոչ մեկում բյուջեի միջոցների ռացիոնալ ծախսման կամ դրանց օգտագործման վերահսկողության վերաբերյալ ոչինչ չկա: Նշանակում է`օրենսդրությունը թափանցիկություն չի պահանջում միջոցների օգտագործման առումով», – ասում է նա:

Բաքու-Շամախի ճանապարհի շինարարությունն իրականացրած «Akkord» ընկերության մամլո խոսնակ Աֆաք Քուլիեւան համաձայն չէ փորձագետների հետ`նշելով, որ խնդիրները դուրս էին ընկերության վերահսկողությունից:
«Այո, խնդիր էր առաջացել: Սակայն դա չի նշանակում, որ մեր ընկերությունը վատ է կատարել իր աշխատանքը: Ճանապարհի վերանորոգման ժամանակ մենք կոյուղու խողովակներից ջրի արտահոսք հայտնաբերեցինք եւ այդ մասին հայտնեցինք մեզ վարձած ընկերությանը`«Azeryolservis»-ին: Եթե խնդիրը չէր լուծվել, ինչի հետեւանքով էլ ճանապարհի մի մասը վնասվել էր, ապա դա մեր մեղքով չէ», – հայտարարել է նա:

«Azeryolservis»-ը տրանսպորտի նախարարության կազմի մեջ է մտնում, եւ նախարարության մամլո խոսնակ Հասանովը խոստովանում է, որ ճանապարհի հետ կապված խնդիրներ են եղել:
«Սակայն ի՞նչ կարիք կա այստեղ հանցավորություն փնտրել: Նման խնդիրներ այլ երկներում էլ են առաջանում», – ասում է նա:

Այս ճանապարհի շինարարությունը «Akkord»-ի մասնակցությամբ իրականացված միակ վիճահարույց նախագիծը չէր: Անցյալ տարվա հունիսին ընկերության կողմից ընդամենը մեկ տարի առաջ վերանորոգված Բաքվի Աշխատանքային պողոտան ստիպված եղան կրկին վերանորոգել:
«Նախագիծն ավարտելով`ընկերությունը 30 տարվա երաշխիք տվեց: Այդ մասին էր վկայում մամլո հաղորդագրությունը: Իսկ ընդամենը մեկ տարի հետո կրկին ասֆալտապատման կարիք առաջացավ: Վերանորոգման աշխատանքներն էլ վստահվեցին նույն ընկերությանը, որն այնքան վատ էր իրականացրել նախագիծը», – նշում է Իսմայիլը:

Վերանորոգումն իրականացվել է ոչ թե ընկերության հաշվին, այլ պետության:
«Akkord»-ը կտրականապես հերքում է աշխատանքի որակի հետ կապված ցանկացած խնդրի առկայությունը:
«Երբ ավարտվեց ճանապարհի շինարարությունը, այն պատված էր ժամանակավոր ասֆալտի շերտով: Մեկ տարի անց մենք ավարտեցինք այս ճանապարհի վերանորոգման աշխատանքները, իսկ ասֆալտի ժամանակավոր շերտը փոխարինվեց մշտականով», – նշում է ընկերության մամլո խոսնակ Քուլիեւան:

Սակայն այս բացատրությունը չի բավարարում փորձագետներին, ովքեր մատնանշում են կատարված աշխատանքի բարձր գինը եւ դրա վատ որակը: Աշխատանքային պողոտայի վերանորոգման վրա մոտ 102 միլիոն դոլար ծախսվեց`մոտավորապես 25 տոկոսով գերազանցելով բյուջեն: Նշանակում է`յուրաքանչյուր կիլոմետրի արժեքը համարյա 6 միլիոն դոլար է եղել:

«Համաշխարհային բանկն ուսումնասիրել է ճանապարհաշինության վրա ծախսված գումարները: Վերանորոգման դեպքում յուրաքանչյուր կիլոմետրի արժեքը տատանվելու է 62 հազարից 609 հազար դոլարի արանքում», – ասում է Իսմայիլը:
Սակայն «Akkord»-ի մամլո խոսնակ Քուլիեւան նշում է, որ ընկերությունն իր բոլոր պայմանագրերը ձեռք էր բերել մրցույթային աճուրդների ժամանակ, հետեւաբար`գները տրամաբանական են:

Այն, որ «Akkord»-ը պաշտպանում է իր կատարած աշխատանքը, այնուամենայնիվ, հազիվ թե օգնի մեղմել հասարակության բարկությունն այս երկու նախագծերի կապակցությամբ: Բաքվի բնակիչները հատկապես քննադատում են մայրաքաղաքը Շամախուն միացնող մայրուղին:
36-ամյա Շահին Հուսեյնովը, ով տաքսու վարորդ է, զարմանում է, թե ինչ կարիք կար այդքան շատ կամուրջներ կառուցել ճանապարհի վրա:

«Որքա՞ն փող են ծախսել այդ կամուրջների վրա խցանումները վերացնելու նպատակով: Բայց հիմա երթեւեկությունը նույնիսկ ավելի շատ է: Այս կամուրջներն ընդհանրապես անօգուտ են: Չեմ հասկանում`ինչի համար են ծախսում մեր փողերը», – ասում է նա:

54-ամյա բաքվեցի Քասիմ Փաշաեւը հիասթափված է, որ նոր բացված ճանապարհն այդքան շուտ փակվեց վերանորոգման համար:

«Բաքու-Շամախի ճանապարհի վրա երեք տարի ծախսեցին: Վերջապես աշխատանքներն ավարտվեցին: Բոլորն ուրախ էին, որ այս նոր, լավ ճանապարհով պետք է երթեւեկեին: Բայց չէինք հասցրել ուրախանալ, երբ կրկին վերանորոգման աշխատանքներ սկսվեցին», – ասում է նա:
«Պարզապես ավելի եւ ավելի շատ փող են ծախսում: Աշխատավարձերն այդպես հեշտ չեն բարձրացնում, ինչպես այս նախագծերի արժեքը»:

Սամիրա Ահմեդբեյլին IWPR-ի նախապատրաստած լրագրող է:
Հոդվածն արտատպվում է Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի «Կովկասյան լրատու» պարբերականից: (www.iwpr.net)

Երիտասարդ առաջնորդների դպրոցի «Ճանաչենք Հայաստանը» խորագրով միջոցառումների կազմակերպիչ խումբը նախաձեռնել է մի նոր լայնամասշտաբ և երկարաժամկետ ծրագիր` «Ճանաչենք Հայաստանը» արշավների ակումբ:
Մարտի 7-ին տեղի ունեցավ ակումբի ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՐՇԱՎԸ, որը կրում էր «Արագածի ստորոտներով» խորագիրը:

Արշավականների ճանապարհը սկիզբ առավ 3 հոյակերտ վանքերից` Մուղնու Սուրբ Գևորգ վանք, Հովհանավանք, Սաղմոսավանք, այնուհետև սկսվեց արշավի գիտական մասը և մասնակիցները ծանոթացան Բյուրականում գտնվող Վիկտոր Համբարձումյանի տուն թանգարանին` մեծն գիտնականի մասին պատմություններ լսելով անձամբ նրա աշակերտից, այնուհետև այցելեցին աստղադիտարանի գլխավոր դիտակի շենքը…

Հետաքրքրաշարժ պատմություննեից և վայրերից հետո բոլորին անակնկալ էր սպասվում. ձյան պատճառով Ամբերդի ճանապարհը անանցանելի էր և արագ որոշվեց գնալ Օրգով`Պարիս Հերունու աշխարհահռչակ ալեհավաքները դիտելու(այս ալեհավաքների մասին շատ քիչ հայեր են տեղյակ)…

Արշավն իր փառահեղ ավարտին հասավ Օշականում, որտեղ տեղանքը ուսումնասիրելուց և լուսանկարվելուց հետո արշավականները բարձրացան Դիդիկոնդ բլուրը և բլրի գագաթին խարույկ վառեցին:

ԱՅՍ ԱՄԵՆԻՑ ՀԵՏՈ ԲՈԼՈՐԸ ՈՂՋ, ԱՌՈՂՋ ԵՎ ՇԱՏ ԼԱՎ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅԱՄԲ ՎԵՐԱԴԱՐՁԱՆՔ ԵՐԵՎԱՆ…

Աշխարհահռչակ NOKIA ընկերությունն առաջարկել է մի մեխանիզմ, որը կերկարացնի հեռախոսների մարտկոցների աշխատանքը` հիմնված պյեզոէլեկտրական համակարգի վրա:

Հետաքրքրական է այն, որ վերջին տարիներին շատ բջջային հեռախոսներ արտադրող և այլ մոբիլ տեխնոլոգիաների ներկայացուցիչներ որոնում են մարտկոցների աշխատանքը երկարացնող այլընտրանքային միջոցներ, քանի որ նորագույն մոբիլ ապարատները գնալով ավելի են հարստանում նորանոր գործիքներով և կոմպոնենտներով:

NOKIA ընկերությունը մշակել է մի տեխնոլոգիա, որն ապահովում է բջջային ապարատների մարտկոցների ինքնալիցքավորում: Տեխնոլոգիան աշխատում է հետևյալ սկզբունքով. Բջջայինի մարտկոցը հենվում է պինդ ամրակի վրա, որն էլ իր հերթին հենվում է այլ պինդ հարթակի վրա` մեկ կամ մի քանի պյեզոէլեկտրական նյութերի միջոցով: Երկրորդ հարթակն էլ իր հերթին հենվում է պյեզոէլեկտրական նյութերի միջոցով հեռախոսի կորպուսին:

Հեռախոսով օգտվելիս, երբ այն տեղաշարժվում է տարածության մեջ, հարթակների և կորպուսի միջև առաջանում է մեխանիկական լարում. պյեզոէլեմենտները դեֆորմացվում են, որոնց մակերեցին առաջանում է էլեկտրական լիցք: Տվյալ լիցքերը տեղափոխվում են համակարգող մաս, որն էլ իր հերթին տեղափոխում է հոսանքը դեպի մարտկոց:

NOKIA Ընկերության ինժեներները կարծում են, որ այս մեթոդով հնարավոր է բավականին երկարացնել բջջային ապարատների մարտկոցների ավտոնոմ աշխատանքային ժամանակը` առանց վերալիքցավորման: Սակայն այս ամենով հանդերձ, դեռ հնարավոր չէ գտնել այնպիսի տարբերակ, երբ անհրաժեշտ չիլինի մարտկոց ապարատների ներսում:

Ինչպես և կարելի էր պատկերացնել, այս տասնյակում են ընդգրկվել փոքրածավալ և փոքրալիտրաժ ավտոմեքենաները տարբեր ավտոարտադրողների կողմից.

Peugeot 207

Honda Jazz

Nissan Micra

For Fiesta

Toyota Yaris

Citroen C3

Dawoo Matiz

Hyundai Getz

Fiat 500

Mini Cooper

Նշենք նաև, որ ավտոմոբիլային տասնյակում նշված չէ, թե որ մեքենան է ամենատարածվածը կանանց շրջանում, ինչպես նաև այն փաստը, որ շատ կանայք գերադասում են երթևեկել այլ մեքենաներով, և հակառակը` շատ տղամարդիկ գերադասում են վարել այսպիսի մեքենաներ, որոնք պահանջում են վառելիքի քիչ ծախս և անհամեմատ փոքր են չափերով:

Աղբյուրը` News.TwiMix.ru / http://news.twimix.ru/?p=666

Առաջինն իր ներկայացումը սկսեց Հայկ Ակարմազյանը, որը ներկայացրեք իր կոմից ստեղծված նոր կայքը, որի անվանումն է «Մտահաղացումների լաբորատորիա»: Կայքն իրենից ներկայացնում է ինովացիոն եղանակների կիրառմամբ տարբեր բիզնես մտահաղացումներ, որոնք լուսաբանվում են ArmIdea.com կայքում: ՀայկԱկարմազյանը, խոսելով կայքի բնույթի և հնարավորությունների մասին, մասնավորապես նշեց, որ ցանկացած ոք կարող է կիսվել նաև իր մտահաղացումներով` օգտագործելով ArmIdea.com կայքը` որպես հրապարակման հարթակ:

Այնուհետև Microsoft Armenia-ի տնօրեն Գրիգոր Բարսեղյանը ներկաների ուշադրությանը հրավիրեց ընկերության կողմից Հայաստանում ներկայացվող մի քանի բիզնես և այլ լուծումների մասին: Ներկայացվեց Microsoft-ի և Հազարամյակների մարտահրավերներ հայտնի նախագծի շրջանակներում իրականացվող միջոցառումների և նրանց հնարավոր մասնակցության շարքը, որը ժամանակակից լուծումներ առաջարկող անհատների և կազմակերպությունների կողմից առաջարկվող նոր մտքերի և գաղափարների մրցույթ է. Եզրափակիչը, ինչպես նշեց Գրիգոր Բարսեղյանը, տեղի է ունենալու այս տարի Լեհաստանում, մայիսին: Նրերկայացվեցին նաև Bizspark  (www.microsoft.com/bizspark) և այլ նախագծեր Մայքրոսոֆթ հայաստանի կողմից:

Հանդիպման ավարտին հակիրճ խոսեց HSBC Հայաստան բանկի ներկայացուցիչը, որրը հույս հայտնեց, որ հայկական ՏՏ ոլորտը գնալով ավելի մեծ զարգացումներ կունենա և հաջորդ հանդիպումներին իրենք ևս ներկա կգտնվեն IT ակումբի հանդիպումներին:

Նշենք, որ ըստ նախնական պայմանավորվածության` հաջորդ IT ակումբի հանդիպումներից որևէ մեկում Մայքրոսոֆթ Հայաստանը կարող է ներկայացնել CRM համակարգը:

Հատկանշական է նաև այն, որ IT ակումբի 13-րդ հանդիպմանը ներկա էին բավականին շատ նոր մասնակիցներ:

Ներկայացնում ենք նաև հանդիպման մասին ֆոտո-ռեպորտաժ.

iReport.am

«Այս ամբիոնից ցանկանում եմ հետևյալ կոչն ուղղել հայերին և Հայաստանին` խորհրդարանի միջոցով պատմությունը դատապարտելու փոխարեն, եկեք խոսենք դեմառդեմ, եկեք բացենք մեր արխիվները»,- հայտարարել է Թուրքիայի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարը` ավելացնելով, որ երրորդ կողմի միջամտությունը վնասելու է հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին:

«Յուրաքանչյուր որոշում խոչընդոտելու է պատմական հաշտեցմանը: Երրորդ կողմի միջամտությունը վնասելու է Թուրքիա-Հայաստան հարաբերությունների կարգավորմանը: Անհրաժեշտ է, որ բոլորը ողջամիտ լինեն հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցում»,- ասել է Դավութօղլուն` ընդգծելով, որ համակարծիք չէ բոլոր նրանց հետ, ովքեր պնդում են, թե Թուրքիան է դանդաղեցնում արձանագրային գործընթացը:

«Ճիշտ չէ այն տեսակետը, թե Թուրքիան է դանդաղեցնում արձանագրային գործընթացը: Մենք 10 օրվա ընթացքում Արձանագրությունները փոխանցեցինք խորհրդարան, իսկ Հայաստանը` չորս ամսվա ընթացքում: Իսկ թե խորհրդարանը երբ կվավերացնի Արձանագրությունները, դա նրա իրավասությունն է»,- հայտարարել է Թուրքիայի ԱԳՆ ղեկավարը:

«Երեկվա որոշմամբ Արձանագրությունները ռիսկի տակ հայտնվեցին: Այդ որոշմամբ մենք չենք կարող ճանապարհ ընկնել: Մենք երբեք ճնշման ներքո որոշում չենք կայացրել և չենք էլ կայացնելու… Մենք չենք ցանկանում, որ ամեն գարուն ճգնաժամ առաջանա թուրք-ամերիկյան հարաբերություններում: Ակնկալում ենք, որ այնպիսի մի հայտարարություն չի լինի, որն ապրիլի 24-ին ավելի կխորացնի ճգնաժամը: Կարծում ենք, որ Օբաման կգործի հեռատեսորեն»,- հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարարը` ընդգծելով, որ պաշտոնական Անկարան «այո» է ասում հայ-թուրքական հաշտեցմանը:

Աղբյուրրը` ԹԵՐԹ.am

Քննարկման ժամանակ հանձնաժողովի անդամները հանդես եկան ամփոփիչ ելույթներով։ Բանաձևի ընդդիմախոսներն իրենց դիրքորոշումը հիմնականում բացատրում էին թուրք–ամերիկյան ռազմատնտեսական շահերով։ Բանաձևի աջակիցներն ընդգծում էին բանաձևի ընդունման կարևորությունը հետագա Ցեղասպանությունները կանխելու և պատմական արդարությունը վերականգնելու նպատակով։

Եզրափակիչ ելույթով հանդես եկավ դեմոկրատ Դայան Վաթսոնը, որը հայտարարեց,  որ պահն է եկել, երբ ԱՄՆ–ը պետք է պարզ ճակատով ընդունի ճշմարտությունը։ Նա ասաց, որ միշտ էլ կողմ է եղել Ցեղասպանության բանաձևի ընդունմանը։

Հանրապետական Գուս Բիլիրակիսն ասաց, որ Ցեղասպանությունը չճանաչելը վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում այլ ցեղասպանությունների համար։ «Հանուն Ցեղասպանությունների կանխարգելման և հանուն բոլոր Ցեղասպանությունների զոհերի հիշատակի եկեք այսօր ընդունենք այս բանաձևը»,– ասաց նա՝ նշելով, որ Հայոց ցեղասպանությունը չպետք է անտեսվի հանուն դաշնակից Թուրքիայի պաշտպանության։

Դեմոկրատ կոնգրեսական Ջիմ Կոստան պատմեց, որ ինքը մեծացել է Վիլյամ Սարոյանի քաղաքում՝ Ֆրեզնոյում, և մանկուց բազմաթիվ պատմություններ է լսել հայերի Ցեղասպանության մասին։ Նրա խոսքով՝ Հայոց ցեղասպանությունը նախադեպ է ստեղծել մյուս Ցեղասպանությունների համար։ Ըստ նրա, Թուրքիան պետք է իր անցյալի հետ հաշտվելու ձև գտնի։ Կոնգրեսականը հիշեցրել է, որ ամերիկացիներն էլ ամոթալի էջեր ունեն իրենց անցյալում, օրինակ՝ ստրկատիրությունը, սակայն ընդունել ու հաշտվել են իրենց անցյալի հետ։ Հիշեցնելով, որ Հայոց ցեղասպանությունը 20–րդ դարի առաջին Ցեղասպանությունն էր, նա կոչ է արել բոլորին քվեարկել բանաձևի օգտին։ «Ես այսօրվա իմ քվեն նվիրում են բոլոր այն ընտանիքներին, որոնք տառապել են Ցեղասպանության հետևանքով»,– ասաց նա։

Դեմոկրատ Լինն Վուլսին հիշեցրեց, որ ԱՄՆ 42 նահանգները, ՆԱՏՕ–ի 11 դաշնակիցները և Եվրախորհրդարանն արդեն ճանաչել են Ցեղասպանությունը։ Նրա խոսքով՝ չճանաչել Ցեղասպանությունը, կնշանակի չհարգել նահատակների հիշատակը։ Նա կոչ արեց կողմ քվեարկել բանաձրին։ Վուլսի խոսքով՝ ինքը 18 տարի Կոնգրեսում է, և ավելի հարմար պահ այս բանաձևի ընդունման համար չի հիշում։ Նա նաև հիշեցրեց, որ սենատոր եղած ժամանակ, և Բարաք Օբաման և Հիլարի Քլինթոնը, և նույնիսկ Կրտսեր Ջորջ Բուշը կողմ են արտահայտվել բանաձևի ընդունմանը։

Դեմոկրատ Բիլ Դելահանթը հայտարարեց, որ ինքը դեմ է քվեարկելու բանաձևին նախագծին, քանի որ նախորդ օրը հանդիպել է Թուրքիայի խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Մուրադ Մերջանի հետ, որն իրեն ասել է՝ բանաձևի ընդունումը կխոչընդոտի հայ–թուրքական Արձանագրությունների վավերացմանը Թուրքիայի խորհրդարանում։

Հանրապետական Ջեֆ Ֆորտենբերին զգուշացրեց, որ բանաձևի ընդունման ժամանակը ճիշտ չէ ընտրված, և որ այն կարող է վնասել թուրք–հայկական հաշտեցման գործընթացին։

Հանձնաժողովի նախագահ Բերմանը հակադարձեց՝ նշելով, որ 20 տարուց ավելի ինքը եղել է այդ հանձնաժողովում, և չի հիշում պահ, որը նպատակահարմար կլիներ այդ բանաձևի ընդունման համար։

Ավելի վաղ կոնգրեսական Մայք Փենսը հայտարարել էր, որ ընդունելով հանդերձ Ցեղասպանության իրողությունը, դեմ է քվեարկելու բանաձևին՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ–ի շահերը։

Դեմոկրատ կոնգրեսական Մայքլ Մաքմահոնը դեմ արտահայտվեց բանաձևին՝ նշելով, որ դա կարող է վնասել ինչպես հայ–թուրքական, այնպես էլ թուրք–ամերիկյան հարաբերություններին։ Մասնավորապես, նա կոնգրեսականներին հիշեցրեց Աֆղանստանում ամերիկյան առաքելության իրականացման համար Թուրքիայի դերի կարևորության մասին։

Նիստը բացեց Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Հովարդ Բերմանը:

«Թուրքիան մեր դաշնակիցն է, սակայն կարևոր է, որ նա ճանաչի Ցեղասպանությունը և խոսի դրա մասին: Արդեն ժամանակն է, որ ճանաչվի Հայոց ցեղասպանությունը: Բնականաբար, դա թուրքերի համար լինելու է հիասթափություն: Սակայն ես հավատում եմ, որ ժամանակի ընթացքում մեր հարաբերությունները կշտկվեն և ավելի առողջ ձևով կշարունակվեն»,- հայտարարեց նա։

Աղբյուրը` ԹԵՐԹ.am

Դուրնա Սաֆարլի, Բաքու (Կովկասյան լրատու # 533, 26-ը փետրվարի, 2010թ.)

Կառավարությանը մեղադրում են բարձրագույն կրթության համակարգի բարելավման վերաբերյալ իր ստանձնած միջազգային պարտավորություններին ոչ համապատասխան գործելու մեջ:

Ադրբեջանը մեկն է այն 46 երկներից, որոնք ստորագրել են Բոլոնիայի դեկլարացիան, որը պարտավորեցնում է եվրոպական երկներին ժամանակակից եւ բաց դարձնել իրենց համալսարանական համակարգերը: Ակնկալվում էր, որ Բաքուն կհամապատասխանեցնի իր համակարգը եվրոպական չափորոշիչներին մինչեւ այս տարի, սակայն ուսանողների խոսքերով`այս նպատակին հասնելու համար դեռ երկար ճանապարհ պետք է անցնել:

«Բոլոնիայի համակարգի պայմաններն ընդհանրապես անկատար են մնացել: Բոլոր ուսանողների իրավունքները ոտնահարվում են», – ասում է Բաքվի պետական համալսարանի երկրորդ կուրսի ուսանող Մամմադ Ագաեւը:
Բոլոնիայի գործընթացը նպատակադրված է համապատասխանեցնել Եվրոպայի կրթական համակարգը անգլոսաքսոնյան`բակալավրի եւ մագիստրոսի կրթական աստիճանների մոդելներին`մեծացնելով Եվրոպայի ինտեգրումը երկրների կրթական համակարգերն ավելի հավասարազոր դարձնելու շնորհիվ:

Կրթության ոլորտի փորձագետ Էթիբար Ալիեւը նշում է, որ Ադրբեջանը մայրցամաքի լավագույն համալսարանները միավորող եվրոպական կրթական տարածության մեջ չի մտնում`չնայած երկրի կառավարության նկրտումներին: Նրա խոսքերով`Ադրբեջանը նույնիսկ հեռու է Բոլոնիայի գործընթացին համապատասխան`չափանիշների բարելավման, կրթության կատարելագործման եւ ուսանողների փոխանակումների քաջալերման վերաբերյալ իր ունեցած պարտավորություններն իրականացնելուց:

«Արդեն 2010 թվականն է, իսկ Բոլոնիայի դեկլարացիայի նպատակադրումներն այդպես էլ չեն իրականացվել Ադրբեջանում: Մեր երկրի միանալը գործընթացին ընդամենը ձեւական բնույթ էր կրում, ինչպես մյուս բոլոր`իբրեւ թե իրականացված եվրոպական արժեքները», – նշում է Ալիեւը:

«Ըստ Բոլոնիայի դեկլարացիայի`առաջնությունը տրվում է ուսանողներին. նրանք ազատ են իրենց առարկաների, դասախոսների ընտրության մեջ, եւ այս հարցում նրանց օգնում են նշանակված դասուսույցները: Սակայն, չնայած այն փաստին, որ մեր երկիրը ստորագրել է այս դեկլարացիան, այս բոլոր ազատությունները տարածված չեն ադրբեջանցի ուսանողների շրջանում:

Նախարարությունը պետք է թույլ տա, որպեսզի ուսանողները տեղաշարժվեն: Բոլոնիայի գործընթացի պայմանների համաձայն`մեր ուսանողները, Եվրոպայի բոլոր այլ ուսանողների պես, իրավունք ունեն մի քանի կիսամյակ այլ երկների համալսարաններում սովորել, իսկ հետո վերադառնալ»:

Ադրբեջանի կրթության նախարարության բարձրագույն կրթության հարցերով գլխավոր խորհրդական Նաթիք Իբրահիմովն ասում է, որ սա ավելի շատ ժամանակ է պահանջում, եւ որ ուսանողները պետք է գնահատեն երկրի կողմից իրականացվելիք փոփոխությունների չափը: Նա նաեւ հերքում է այն ենթադրությունները, որ գործընթացը չի իրականացվում:

«2005 թվականից սկսած, նախարարությունն աստիճանաբար ներմուծել է եվրոպական արժեքները Ադրբեջանի կրթական համակարգ: Բայց չպետք է մոռանալ, որ այս համակարգը մեզ համար նոր է, եւ սկզբում կարող են թերություններ լինել: Սակայն ամեն տարի մենք փորձում ենք կատարելագործել մեր համակարգը», – հավատացնում է նա:

Սակայն միայն Ագաեւի նման ուսանողները չեն, որ պետք է զգան կրթական բարեփոխումների ազդեցությունը, որոնց միջով նրանք, ենթադրաբար, անցնում են: Ագաեւի դասախոսը`լրագրության ֆակուլտետի դասախոս Ակիֆ Ռուսթամովը, խոստովանում է, որ համարյա ոչինչ չգիտի Բոլոնիայի գործընթացի մասին:

«Կարծում եմ`դասախոսների մեծ մասը, ինձ նման, այնքան էլ լավ տեղեկացված չէ այս կրթական փոփոխությունների մասին: Հավանաբար, միայն դեկանը եւ նրա տեղակալներն են, որ որոշ բաներից տեղյակ են: Լավ կլիներ, եթե Բոլոնիայի գործընթացի բոլոր կանոններն ու պայմանները տպագրվեին դասախոսների եւ ուսանողների համար, որպեսզի մենք կարողանայինք ծանոթանալ դրանց», – նշում է դասախոսը:

Սա չի նշանակում, որ ադրբեջանցի ուսանողները չեն գնում եվրոպական համալսարաններ: Նիջաթ Քարաեւը, օրինակ, սովորել է Հոլանդիայում`Ուտրեխտի համալսարանում: Սակայն նա խիստ զարմացավ, երբ իմացավ, որ սա, ենթադրաբար, մտնում էր նույն կրթական տարածության մեջ, ինչպես Ադրբեջանը:

«Ես երկու տարի սովորել եմ Ադրբեջանում`օտար լեզուների ֆակուլտետում, որը կապված էր Բոլոնիայի գործընթացի հետ: Մենք համաձայնեցինք, որ ինքներս էինք ընտրելու մեր դասընթացները եւ դասախոսներին, սակայն, իհարկե, ոչ ոք ընտրության հնարավորություն չուներ, քանի որ ամեն ինչ դեկանն էր որոշում: Իսկ Նիդեռլանդներում ուսանողների եւ դասախոսների միջեւ լրիվ այլ հարաբերություններ են: Այնտեղ մենք դասուսույց ունենք, ինչի մասին ես երբեք չեմ լսել Ադրբեջանում», – ասում է նա:

«Ասում են, որ Ադրբեջանում իրականում դեկանն է ուսանողների դասուսույցը: Ինչպե՞ս կարող է մեկ մարդը 500 ուսանողի դասուսույցը լինել: Այստեղ մեկ դասուսույցն ընդամենը 20 կամ 30 ուսանող ունի»:
Իբրահիմովին զարմացնում է հնչած քննադատությունը. ըստ նրա`ֆակուլտետների դեկաններն ավելի քան կարող են անձնական ուշադրություն դարձնել ցանկացած թվով ուսանողների:

«Իսկ որտե՞ղ է գրված, որ ֆակուլտետի դեկանը չի կարող դասուսույց լինել: Դեկանները շատ լավ են կատարում դասուսույցի դերը: Եւ ես համաձայն չեմ այն բանի հետ, թե ուսանողներն ազատ չեն իրենց դասընթացների եւ դասախոսների ընտրության հարցում: Պարզապես դեկանն օգնում է նրանց իրենց ընտրության մեջ. այս հարցում է նա ուսանողների դասուսույցը», – համոզված է կրթության նախարարության խորհրդականը:
Քարաեւի խոսքերով`Ադրբեջանի կրթական համակարգի որակն այնքան է զիջում եվրոպականին, որ այն չի կարող համարվել նույն կրթական տարածության մասը:

«Ուսանողները, ովքեր գնում են Եվրոպա սովորելու, առաջին կիսամյակների ընթացքում 3-4 քննություն են հանձնում: Նույնիսկ լավագույն ադրբեջանցի ուսանողների գիտելիքները շատ ավելի ցածր են այնտեղի մակարդակից, եւ նրանք ստիպված են պայքարել այդ համակարգին հարմարվելու համար», – նշում է նա:

Ըստ նրա`պարադոքսը կայանում է նրանում, որ հաշվի առնելով արտասահմանում կրթության որակը, Հոլանդիայում անցկացրած կիսամյակները, հավանաբար, չեն հաշվվում ադրբեջանական դիպլոմի մեջ:
«Պարզ չէ`կարող է արդյոք ադրբեջանցի ուսանողը վերադառնալ Բաքու եւ շարունակել ուսումը: Որքան գիտեմ, կպահանջվի, որպեսզի նա կրկին վերադառնա եւ անցնի բաց թողնված կիսամյակների ուսուցումը, իսկ սա նշանակում է, որ ուսանողները հետ կընկնեն», – նշում է Քարաեւը:

Կրթության նախարարության բարձրագույն կրթության հարցերով գլխավոր խորհրդական Նաթիք Իբրահիմովն ընդունում է, որ խնդիրներ են եղել ուսանողների`այլ երկներ տեղափոխվելու հարցում, սակայն նա միեւնույն ժամանակ նշում է, որ դրանք լուծում կստանան:

«Նախքան 2005 թվականը ադրբեջանցի ուսանողների համար եվրոպական երկներում կրթություն ստանալն այնքան հեշտ չէր, ինչպես հիմա: Սակայն երբ մենք շարժվեցինք Բոլոնիայի գործընթացի ուղղությամբ, սա դադարեց այլեւս խնդիր լինելուց: Սակայն ընդամենը 5 տարի է, ինչ մենք այդ համակարգում ենք, եւ բնական է, որ մեր կրթական համակարգը դեռեւս տարբերվում է եվրոպականից: Հետեւաբար, մեր ուսանողները, ովքեր մի քանի կիսամյակ արտասահմանում են սովորում, այժմ չեն կարող վերադառնալ եւ շարունակել իրենց կրթությունն այստեղ», – ասում է նա:

«Սակայն սա ժամանակավոր բնույթ է կրում: Երբ մեր համակարգը հավասարվի եվրոպականին, այս խնդիրը կլուծվի»:

Կրթության ոլորտի փորձագետ Ալիեւը, սակայն, նշում է, որ թերություններն արտահայտված են ոչ միայն կրթության եւ ադմինիստրացիայի որակի մեջ, այլեւ զուտ ֆինանսական հարցերում: Նրա խոսքերով`դասախոսները եւս բավականաչափ գումար չեն ստանում: Դասախոս Ռուսթամովը կիսում է այս կարծիքը:

«Տարեկան կտրվածքով իմ աշխատանքը կազմում է մոտ 500 ժամ: Այն ներառում է դասախոսությունները, սեմինարները, քննությունները, առաջին կուրսերի ղեկավարումը, իմ սեփական աշխատանքը: Այս ամենի համար ես ամսական 470 մանաթ եմ ստանում (մոտ 590 դոլար): Այս աշխատավարձը ստանալու համար պետք է 20 տարվա փորձ ունենալ եւ գիտությունների թեկնածու լինել», – ասում է նա:

Իբրահիմովի խոսքերով`կառավարությունը խոսք չէր տվել բարձրացնել դասախոսների աշխատավարձերը Բոլոնիայի գործընթացի ներքո:
«Բոլոնիայի դեկլարացիայում դասախոսների աշխատավարձերի մասին ոչինչ չկա», – նշում է նա:

Դուրնա Սաֆարլին «Ազատություն» ռադիոկայանի թղթակիցն է:
Հոդվածն արտատպվում է Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի «Կովկասյան լրատու» պարբերականից: (www.iwpr.net)